Centraal Museum Utrecht: een bonte verzameling kunst

Verwarring alom. Frustratie zelfs, in zekere zin. Een bezoekje aan het Centraal Museum in Utrecht blijkt niet per se een positieve uitwerking op de gemoedstoestand te hebben.

Elf verschillende exposities in verschillende vormen en maten; het klinkt alsof er voor ieder wat wils is. De thema’s lopen uiteen van oude kunst, archeologie en moderne kunst tot mode en zogenaamde ‘toegepaste kunst’, wat dit ook moge betekenen. Deze eclectische collectie schept onduidelijkheid over wat precies de samenhang en daarmee hoofdgedachte van het museum is.

Verdeeld over een gebouw dat vroeger dienst heeft gedaan als zowel klooster, weeshuis, militaire paardenstal en psychiatrisch ziekenhuis wordt de bezoeker langs alle exposities geleid. Schilderijen van middeleeuwse adel die déjà vu’s opwekken, beelden die van tandpasta gemaakt lijken te zijn en foeilelijke mode van het wel degelijk gerenommeerde ontwerpersduo Viktor & Rolf zijn in één ruimte uitgestald onder de naam ‘Topstukken uit de collectie’. Een verdwaalde Karel Appel doet nog hoop geven dat er wel degelijk interessante stukken aanwezig zijn, maar de gedachte achter deze bonte verzameling kunst is me nooit helemaal duidelijk geworden.

De andere exposities zaaien al net zo veel verwarring. Ogenschijnlijk doodnormale schoenen, melige tekeningen die in een minuut in elkaar geflanst lijken te zijn en hangende spijkerboeken begeleid door atonale muziek doen de vraag oprijzen wat het tegenwoordig nog betekent in een museum te mogen exposeren. Even dacht ik een lichtpuntje te hebben gevonden toen ik in een donkere ruimte aankwam waar een eeuwenoud schip stond opgesteld. De ondragelijke stank van het opgegraven schip negerend zocht ik naar een lichtknopje dat ik nooit zou vinden. De plotselinge inzet van duistere, schelle geluiden die het geheel nog wat angstaanjagender maakten deden mij uiteindelijk eerder de ruimte ontvluchten dan ik eigenlijk had gewild.

Ook de tentoonstelling over de geschiedenis van het gebouw wist me te boeien. Helaas bestond deze expositie enkel uit hangende tekstborden, onhandig gepositioneerd zodat je het ene bord niet kon lezen zonder tegen het andere bord aan te lopen.

En dit terwijl het gebouw zelf zoveel mogelijkheden biedt. Het voormalig klooster heeft talloze grote, mooie ruimtes die zich perfect lenen voor exposities en de organisatie heeft hier dan ook goed gebruik van gemaakt. De tentoonstellingen zijn ruim opgezet, wat de bezoeker een rustgevend en tijdloos gevoel geeft. Het gebouw heeft echter zoveel ruimtes dat het weer ingewikkeld wordt je te oriënteren, maar gelukkig geeft de bewegwijzering meestal snel duidelijkheid. Vanuit het trappenhuis naar buiten gekeken valt pas op hoe mooi het gebouw eigenlijk van buiten is; met spitstorentjes en binnentuin doet het geheel aan een kasteeltje denken. Bij de entree is dit echter niet te zien: de goedkope groene letters achter de ruiten die de woorden ‘Centraal Museum’ vormen doen eerder aan een kinderdagverblijf denken dan aan een kasteel of museum.

Zoveel mogelijkheden, zoveel variëteit, en toch wist niks me echt te boeien. Dat wat interessant was, is al te vaak getoond of was niet goed uitgewerkt en dat wat origineel was, was te onbegrijpelijk om het interessant te kunnen noemen. Dus ja, voor ieder wat wils in het Centraal Museum. Maar je moet er van houden.

Geplaatst in CampusCompany MediaProducties | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Het verdomhoekje

Voorbij de drukte van de klaslokalen en de kantine heeft de FEM een verlaten vleugel die niet bij de rest van het gebouw lijkt te horen. Lopend door deze steriele rechte gang is daar opeens het verdomhoekje. Dwars op de gang loopt een nauw, doodlopend steegje dat steeds smaller wordt naarmate het dieper wordt. Het is een uitstulping dat totaal niet met een doel ontworpen lijkt te zijn. Het enige nut dat het nu heeft is als opslagplaats voor stoelen in onbruik, oud papier en een kopieerapparaat. Hierdoor doet het hoekje rommelig en ondergewaardeerd aan. Zelfs het raam aan het eind van de uitstulping weet het ontwerp niet aantrekkelijker te maken; het raam is klein en aan de buitenkant ontsiert een dubieus hekwerk het uitzicht.

Pretentieus en onopvallend hangt het verdomhoekje er bij, alsof het zelf ook al niet meer in zijn nut gelooft.

Geplaatst in CampusCompany MediaProducties | Een reactie plaatsen

Authentiek Utereg

Utrecht, cultureel middelpunt van Nederland. Met zijn centrale ligging is de stad makkelijk te bereiken vanuit elke uithoek van het land; een groot pluspunt voor een stad die zich in 2018 misschien wel Culturele Hoofdstad van Europa mag noemen. Argumenten voor deze benoeming zijn er te over; zoals de lange historische geschiedenis van de Domstad, van de Romeinse bezetting in 50 na Christus tot de tijdelijke benoeming tot hoofdstad van het Koninkrijk Holland in 1808. Maar ook tegenwoordig wordt hier nog geschiedenis geschreven; beroemde kunstenaars als Gerrit Rietveld, Dick Bruna en Herman van Veen hebben hun roots in Utrecht liggen.

Afgezien van de geschiedkundige waarde die de stad heeft, is er ook tegenwoordig nog veel dat Utrecht tot cultureel centrum maakt. Utrecht mag zich een van de grootste Nederlandse studentensteden noemen, en met de gemiddeld jongste bevolking van Nederland kan men aannemen dat er veel voor deze jongeren wordt georganiseerd op cultureel gebied. Neem bijvoorbeeld de Culturele Zondagen, die al jarenlang succesvol jongeren (en minder jongeren…) bewijzen dat cultuur niet saai hoeft te zijn. Daarnaast heeft Utrecht een breed aanbod in musea, theaters, uitgaansgelegenheden en festivals.

Toch hoor ik u denken; leuk verhaal, maar heeft niet elke populaire stad deze kenmerken? Waarin verschilt Utrecht nou echt van Amsterdam, Londen, Parijs of Barcelona?  En misschien belangrijker, waarin verschilt Utrecht van de andere genomineerden voor Culturele Hoofdstad van Europa? Het antwoord: Utrecht behoudt zijn authenticiteit naarmate de stad groeit. Als een van de vier grootste steden is Utrecht een grote toeristentrekker in Nederland, maar in tegenstelling tot Amsterdam en Rotterdam neemt de toerist hier niet de stad over. Nergens flikkerende neonletters op coffeeshops, de toeristenwinkels zijn op een hand te tellen en de fietspaden worden niet continu geblokkeerd door toeristen die dit fenomeen niet herkennen. De sfeer blijft hierdoor typisch Nederlands en daardoor is de Nederlandse cultuur voor een buitenstaander onmiskenbaar.

En daarom is Utrecht uniek. Groot genoeg voor een breed aanbod aan culturele diversiteit, lokaal genoeg om genoeg mensen uit alle hoeken van het land aan te trekken en klein genoeg om onopgemerkt te blijven voor het massatoerisme. En terwijl ik dit schrijf besef ik me dat Utrecht wellicht beter kan blijven zoals het is. Misschien moeten we de Utrechtse authenticiteit niet verpesten door het naar voren te schuiven als Culturele Hoofdstad van Europa. Laat Utrecht van de Utrechters en dat handjevol toeristen zal hartelijk verwelkomd blijven.

Geplaatst in CampusCompany MediaProducties | Tags: , | Een reactie plaatsen

De Koningin

Daar staat ze. Dik aangekleed, statig, onopvallend maar toch duidelijk aanwezig. Omringd door vogeltjes, groen en fietsers. Waardig en vredig. Koningin Wilhelmina. Een klein vrouwtje met een enorm dikke jas aan, sjaal om, hoedje op haar hoofd, lange onderrok.  Een vreemd gezicht, gezien het zonnetje dat op dit moment schijnt en alle parkgangers in luchtige kleding hult. Hier staat ze, midden in een park dat naar haar vernoemd is, in een land dat ze zo lang geregeerd heeft. Toch lijken de fietsers haar niet te zien. Onverschillig en in rap tempo fietsen ze aan haar voorbij. Studenten, moeders, bejaarden, kinderen, zakenmannetjes. Diep in gedachten, blik op oneindig. Alsof ze daar niet staat. Alsof ze niet onze koningin geweest is. Alsof ze niets betekend heeft.

Een enkeling ziet haar staan. Kijkt op, draait zijn hoofd, en fietst dan weer door. Waar zouden ze heen gaan, al die fietsers? Tijd om in de zon te liggen en na te denken over onze vaderlandse geschiedenis lijken ze niet te hebben. Misschien zijn ze op weg naar werk, school, de supermarkt. Of een ander park, vernoemd naar een andere koningin.

En Wilhelmina staat daar maar en kijkt uit over haar park. Naar de voetballende jongetjes, kletsende meisjes, vozende stelletjes. Groepjes studenten die illegaal bier drinken onder de neus van wijlen hun koningin. Een moeder die haar kind leert lopen; bolle buik naar voren, wankelende stapjes, om vervolgens weer om te vallen. Om dan beginnen te jengelen en een koekje toegestopt te krijgen. Nee, hier geen voedselbonnenproblematiek waar Wilhelmina zich zorgen om hoeft te maken. Een Hongerwinter is verder weg dan ooit. Het mag dan zogenaamd crisis zijn, in dit park is daar niks van te merken.
Ook koningin Wilhelmina lijkt er weinig last van te hebben. Nog steeds staat ze daar; statig, vredig, en heel dik aangekleed.

Geplaatst in CampusCompany MediaProducties | Tags: , , | Een reactie plaatsen